Bugun...


Sami GÖREN


Facebookta Paylaş









YEREL YÖNETİMLER ÜZERİNE – 2
Tarih: 02-04-2019 18:34:00 Güncelleme: 03-04-2019 13:23:00


Sayın okurlarım, öncelikle Allah’ın selamı ve rahmeti üzerinize / üzerimize olsun; Allah’tan sağlıklı ve mutlu günler dilerim.

 

31 Mart 2019 Pazar günü Yerel Yönetimler Seçimleri icra edildi, sandığa gittik, oylarımızı kullandık. Malatya Pötürge’de seçim kavgasında 2 kişi öldü, 1 kişi yaralandı, Gaziantep Şehitkamil’de seçim kavgasında 3 kişi öldü, 6 kişi yaralandı; ölenlere Allah’tan rahmet, yaralılara acil şifalar dileriz. Bu iki olay haricinde, seçim süreci ile seçim demokratik gelenek içinde, huzur ve güven içinde geçti.

 

Seçim sonuçlarının beldelerimiz, devletimiz ve milletimiz için hayırlara vesile olmasını; seçilen başkan, meclis üyesi ve muhtarların hayırlı işlerde başarılı olmasını Allah’tan dilerim.

 

Biliyoruz ve inanıyoruz ki! Seçim sonuçları ne olursa olsun milli iradenin tecelli etmiştir; millet iradesine saygı gösterilmeli, hep birlikte beldelerimiz için çalışmaya koyulmalıyız.

 

08.03.2019 tarihli yazımızda yerel yönetimlerle ilgili ana hatları ile değerlendirmelerde bulunmuştuk.

 

Bu yazımızda seçim sonuçlarını kısaca değerlendirdikten sonra, muhtarlık ve belediyelerin çalışmaları ile ilgili tavsiyelerimizi paylaşacağız.

 

31 MART YEREL YÖNETİMLER SEÇİM SONUÇLARI ÜZERİNE

31 Mart Yerel Yönetimler Seçimi ile 30 Büyükşehir Belediyesi, 51 İl Belediyesi, 922 İlçe Belediyesi, 386 Belde Belediyesi başkan ve meclis üyesi ile 51 İl Genel Meclisi’nin üyeleri, 50.292 muhtar (31.963 mahalle, 18.329 köy) ve ihtiyar heyeti belirlendi.

Bu yazının hazırlandığı itibariyle kesin olmayan sonuçlara göre siyasi partilerin oy oranı dikkate alınarak;

AK Parti: 15 Büyükşehir, 24 İl, 537 İlçe (30 Mart 2014

CHP: 11 Büyükşehir, 10 İl, 190 İlçe

İYİ Parti: 8 İlçe

MHP: 1 Büyükşehir, 10 İl, 145 İlçe

HDP: 3 Büyükşehir, 5 İl, 50 İlçe

Saadet P: 9 İlçe

DSP: 3 İlçe

DP: 2 İlçe

BBP: 5 İlçe

TKP: 1 İl, 1 İlçe

Belediye başkanlığı kazandı.

31 Mart 2019 ile 30 Mart 2014 Yerel Yönetimler Seçimleri kıyaslandığında;

AK Parti: 3 Büyükşehir, 6 İl, 24 İlçe belediye başkanlığını kaybetmiş,

CHP: 5 Büyükşehir, 2 İl, 32 İlçe belediye başkanlığı kazanmış,

MHP: 2 Büyükşehir belediye başkanlığı kaybetmiş; 5 İlçe, 39 İlçe belediye başkanlığı kazanmış,

HDP: 1 Büyükşehir, 3 İl, 17 İlçe belediye başkanlığı kaybetmiş,

Saadet P: 1 İlçe belediye başkanlığı kazanmış,

DSP: 1 İlçe belediye başkanlığı kazanmış,

DP: 5 İlçe belediye başkanlığı kaybetmiş,

TKP: 1 İl belediye başkanlığı kazanmıştır.

Seçim sonuçları ile ilgili değerlendirmeleri siyasetçilere ve gazetecilere bırakalım.

Seçim sonuçlarının beldelerimiz, devletimiz ve milletimiz için hayırlara vesile olmasını; seçilen başkan, meclis üyesi ve muhtarların hayırlı işlerde başarılı olmasını Allah’tan dilerim.

 

YEREL YÖNETİMLERİN HUKUKİ DAYANAKLARI

Anayasa (127. md),

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu,

5393 sayılı Belediye Kanunu,

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu,

442 sayılı Köy Kanunu,

ve diğer ilgili mevzuat.

 

YEREL YÖNETİMLERE TAVSİYELER

Tavsiyelerimizi genel ve birimler başlığı altında paylaşacağız;

 

1- YEREL YÖNETİMLERE GENEL TAVSİYELER

Yerel Yönetim: İl, belediye veya köy halkının oradaki ortak yerel gereksinimlerini karşılayan ve genel karar organları oradaki halk tarafından seçilen kamu tüzel kişisi, mahalli idare.

Yerel yönetimler veya anayasanın ifadesiyle mahalli idareler yer yönünden yerinden yönetim kuruluşlarını oluşturur. İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Köyler bu başlıktadır.

Tüm yerel yönetimlerde; etkinlik / verimlilik, demokrasinin gelişimi, özerklik ve yerindelik asıldır.

· Yerel yönetimler yöneticileri (başkan, yardımcıları, meclis üyeleri, birim amirleri vd);

dürüst olmalı,

adaletli olmalı,

manevi, vicdani ve ahlaki sorumluluk duygusuna sahip olmalı,

ekip çalışmasına, önerilere açık ve paylaşımcı olmalı,

vizyonu geniş ve işine saygılı olmalı,

demokrat, halkın sesine kulak vermeli, halkla uyumlu olmalı,

başkan ve mesai arkadaşları kötü alışkanlıklardan, kötü söz ve davranışlardan uzak olmalı

· Yerel yönetimler;

insan, araç, mali kaynaklarını kamu menfaatleri doğrultusunda etkin verimli yönetilmeli,

belde halkının kendini ilgilendiren konularda sürece katılımı sağlanmalı,

bütün karar ve eylemleri şeffaf ve denetime açık olmalı,

bütün belde halkı kamusal hak ve hizmetlerden eşit şekilde yararlanmalı,

bütün iddia ve şikayetler titizlikle incelenmeli, hukuka aykırı durum var ise gereken yapılmalı, ilgilisi ve kamuoyu bilgilendirilmelidir.

Unutulmamalıdır ki! Belediyeler parti ile değil, belde ile tüzel kişilik kazanan kamu kurumlarıdır. “X Partisi Belediyesi” değil, “Y beldesi Belediyesi”dir. Seçim bittikten sonra çalışma başlar.

 

2- BELEDİYE BİRİMLERİ İLE İLGİLİ TAVSİYELER

BAŞKANLIK ÖZEL KALEMİ İLE İLGİLİ TAVSİYELER:

Belediyelerin çoğunda başkan, başkan yardımcısı, birim amirlerine “ulaşılamadığı / ulaşılmaz insanlar” oldukları bir vakıadır. Aynı şekilde temsil ve ağırlama harcamalarında aşırıya gidildiği de görülmektedir.

· Belediye başkanı, başkan yardımcısı, birim amirlerinin herkesin kolaylıkla ulaşabileceği kişiler olması,

· Temsil ve ağırlama giderlerinde dengenin gözetilmesi, lüks ve aşırılıktan kaçınılması,

Yerinde olur.

BASIN VE HALKLA İLİŞKİLER İLE İLGİLİ TAVSİYELER: Belediyelerin çoğunda basın ve halkla ilişkilerin sembolik olduğu, sıradan bir iş olarak değerlendirildiği, yalnızca başkanın bütün hayatının fotoğraflayan, yayınlayan bir birim olduğu görülmektedir. Diğer yandan yandaş gazete ve dergilerin satın alındığı, birimlere ve vatandaşlara dağıtıldığı görülmektedir.

· Yerel ve ulusal basın ile iyi ilişkiler kurulması, beldenin ve belediyenin tanıtımına ağırlık verilmesi,

· Başkan ve yardımcıları haricinde gazete alımına son verilmesi,

· Halkın arayıp bulduğu değil, halka doğrudan ulaşan bir birim olması

Yerinde olur.

 

İHALE İŞLERİ İLE İLGİLİ TAVSİYELER: 

Belediyelerde pek çok birim alanı ile ilgili ihale yapmaktadır. Belediyelerin çoğunda ihale işleri iddia ve şikayetlere konu işlerdir.

Unutulmamalıdır ki! Söz konusu olan iş ve hizmetin en doğru şekilde uygun / makul fiyata yaptırılmasıdır.

· Belediyelerde ihale işlerini takip, kontrol ve denetleyen bir “İhale Takip Birimi”nin oluşturulması,

· İhalelerde görev alacak personel ve komisyonların liyakatli, gerekli ahlaki ve vicdani sorumluluk duygusu yüksek “memur”lardan oluşması,

Yerinde olur.

 

İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİMİ İLE İLGİLİ TAVSİYELER:

Belediyelerde genel olarak 4 farklı statü ve unvanla personel (memur, sözleşmeli, işçi, şirket / taşeron işçisi) çalışmaktadır. Personel alımı, terfi ve görevlendirmeler liyakat ve şeffaflık ilkelerinden uzak şekilde tamamen siyasi ve/veya bürokratik iradenin takdirindedir. Diğer yandan görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına girecek kişileri belediye belirlemekte bu da sorunlara yol açmaktadır.

 

Unutulmamalıdır ki! Belediye çalışanları belediye tüzel kişiliğinin eli, gözü, ayağı durumundadır. Çalışanların maddi ve manevi huzurlu ve mutlu olması onların verimli ve etkin çalışmasını teşvik edecek, bu da belediyenin başarısı olacaktır.

· Memurların Sosyal Denge Sözleşmesi (SDS), işçilerin Toplu Sözleşmeleri hazırlanması, imzalanıp, hayata geçirilmesi,

· Yerel Yönetimler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavlarına şartları tutan herkesin başvurusunun sağlanması,

· Kamu hizmetlerinin mümkün olduğunca kadrolu personel (işçi ve memur) eliyle yürütülmesi, sözleşmeli ve şirket / taşeron personel istihdamından kaçınılması,

· Personel alımı, terfi ve görevlendirmeler hukuka, liyakat ve şeffaflık ilkelerine bağlı olması,

· Hizmetiçi eğitime gereken önemin verilmesi

Yerinde olur.

 

MALİ HİZMETLER İLE İLGİLİ TAVSİYELER:

Belediyelerin çoğunun fuzuli / lüks harcamalardan mütevellit gelir – gider dengesizliği nedeniyle borca batık olduğu bir vakıadır. Emlak vergisi, ilan reklam vergisi vb gelirlerin tam ve zamanında tahsil edilmediği görülmektedir. Yurtiçi ve yurtdışı geziler, gazete ve dergi gibi basılı materyal alımı, festival, konser, toplu nikah, toplu sünnet vb etkinliklerde ve harcamalarda aşırıya kaçıldığı gözlenmektedir.

Unutulmamalıdır ki! Belediyenin gelir ve giderleri kamu gelir ve gideridir; bir nevi beyt’ülmaldır, onda tüyü yetmemiş yetimin hakkı vardır. Alacağı ve borcu kurumun ve yetkililerin şahsiyeti ile doğrudan alakalıdır.

· Fuzuli / lüks harcamalardan kaçınılması,

· Alacakların tam olarak zamanında tahsili,

· Ödemelerin tam olarak ve zamanında yapılması

Yerinde olur.

 

HUKUK İŞLERİ İLE İLGİLİ TAVSİYELER:

Belediyelerin çoğunun hukuki ihtilaflarda adli ve idari davalarla, icra daireleri nezdinde; davacı veya davalı, borçlu ya da alacaklı olduğu bir vakıadır.

İdarenin bütün eylem ve işlemlerinin hukuka uygun olması ve yargı denetimine açık olduğu her türlü izahtan varestedir.

Unutulmamalıdır ki! Belediyenin gerçek ya da tüzel kişilerle davalı ve icralık olması çok da uygun olmamaktadır. İş ve eylemlerin hukuka uygun olması halinde hukuki ihtilafların doğmayacak; belediye kişilerle hasım olmayacak, gecikme zammı, yargılama gideri, vekalet ücreti vb adlar altında büyük meblağlar ödemekten kurtulacaktır.

· Hukuk işlerinin birimi diğer birimlere “hukuki danışmanlık” yapması, mevzuat değişiklerinde bilgilendirmesi,

· Belediye ile kişiler arasındaki konuların anlaşma ile sonuçlanması ve “ibra tutanağı”na bağlanması,

Yerinde olur.

 

KÜLTÜR VE SOSYAL İŞLER İLE İLGİLİ TAVSİYELER:

Belediyelerin çoğunda kültür ve sosyal işlerde kaliteden çok gösterişe / reklama yönelindiği, çalışmaların birkaç alanda yürütüldüğü, çeşitliliğin ve kalıcılığın olmadığı görülmektedir.

Unutulmamalıdır ki! Kültür ve sosyal faaliyetler insanları dinlendiren, eğlendiren, aynı zamanda öğreten, hayata renk ve coşku katan alanlardır.

· Meslek edindirme, tiyatro, müzik ve folklor, edebiyat, resim, spor vb alanlara ağırlık verilmesi; faaliyetlerin devamlılık ve kalıcılık kazanması,

· Bakırcılık, halıcılık ve kilimcilik, çömlekçilik vb yöresel el sanatların canlandırılması, atölyelerle daimi ve gelir getirici nitelik kazanması,

Yerinde olur.

 

İMAR VE ŞEHİRCİLİK İLE İLGİLİ TAVSİYELER:

Belediyelerin çoğunda imar ve planlama, uygulama, denetleme, inşaat ruhsatı, iskan ruhsatı, kontrol ve denetim vb konular “şüyuu vukundan beter” iddialar bir vakıadır.

Unutulmamalıdır ki! Beldenin imar, planlama ve yapısal durumu şehrin fizik özelliklerini yansıtacaktır.

· İmar ve şehircilik faaliyetlerinde kent bütünlüğü, kamunun ortak yararı, estetik güzelliğin gözetilmesi

· Beldenin tarihi, otantik dokusunun korunması,

Yerinde olur.

EMLAK VE İSTİMLAK İLE İLGİLİ TAVSİYELER: Belediyelerin çoğunda gecekondu, mülk kiralama, istimlak (kamulaştırma) işlerinde sıkıntı bir vakıadır.

· Gecekondu ile mücadele edilmesi, kentsel dönüşüm teşvik edilmesi,

· Kiralamanın hukuka uygun yürütülmesi, belediye menfaatinin gözetilmesi, kira alacağının tam ve zamanında tahsili,

· Belediye ait parsel satışlarında ihalelerin usulüne uygun yapılması,

· İstimlak işlemlerinin hukuka uygun yürütülmesi, belediye menfaati ile mülk sahibinin menfaati arasında denge sağlanması, mümkün olduğunca anlaşma ile sonuçlanması ve “uzlaşma yoluna gidilmesi”, kamulaştırmasız el atılmaması

Yerinde olur.

 

FEN İŞLERİ / KENT ESTETİĞİ İLE İLGİLİ TAVSİYELER:

Belediyelerin çoğunda / hatta tamamında yol, alt geçit, üst geçit vb altyapı sorunları bir vakıadır. “Altyapı, altta kalan görünmeyen yapı” sayılmakta; özellikle bir parmak kar ya da iki damla yağmur yağdığında yollar, alt ve üst geçitler, işyeri ve konutlar su ile dolmakta, hayat felç olmaktadır.

Unutulmamalıdır ki! Belediyelerin asli işi altyapıyı güçlendirmek, beldeyi yaşanır hale getirmektir.

· Yol yapımında su, elektrik, internet, kablolu tv vb yer altı hatların hep birlikte çekilmesi, yolların defalarca kazılmaması,

· Kaldırımlarda gereken onarımın yapılması, sürekli değiştirilmemesi,

· Dere yataklarının imara kapatılması ve ıslahı,

· Yağmur suyu drenaj kanallarının sayı ve kapasite olarak çoğaltılması,

· Trafiğin yoğun ve kazaların çok olduğu yerlerde alt ve üst geçitlerin yapılması,

Yerinde olur.

 

PARK VE BAHÇELER İLE İLGİLİ TAVSİYELER:

Belediyelerin çoğunda park ve bahçelerin ihtiyaca cevap vermediği, nitelik ve yüzey ölçüleri ile değil, sayısal olarak “şu kadar parkımız var” ağaçlar yanında çayır çimenin de hesaba katılarak “şu kadar yeşil alanımız var” diye ifade edildiği, temizliklerinin yetersiz olduğu, bakım ve tamiratlarının yapılmadığı ya da geciktiği bir vakıadır.

Unutulmamalıdır ki! Park ve bahçeler çocuk, genç, yaşlı tüm insanlarımız için vazgeçilmez hayat alanlarıdır.

· Park ve bahçelerin yeşil alan, oyuncak, bank, kamelya vb niteliklerin artırılması,

· Büyük park ve bahçelerin yapılması,

· Park ve bahçelerinin temizlik, bakım ve onarım yönünden sorunlarının giderilmesi, denetlenmesi

Yerinde olur.

 

TEMİZLİK İLE İLGİLİ TAVSİYELER:

Temizliğin önemi her türlü izahtan varestedir. Beldenin temizliği belediyenin asli işlerindendir. Belediyelerin çoğunda temizlik işleri özel firmalara ihale ile verilmiştir.

Unutulmamalıdır ki! Temizlik imandan gelir. Yerleri kirletmemek, kirletenleri uyarmak bir vatandaşlık görevi olduğu gibi, belediye zabıtasının asli işlerindendir.

· Cadde ve sokaklar ile temizlik firma, araç ve personelinin çalışmalarının çok sıkı denetlenmesi

Yerinde olur.

 

ZABITA İLE İLGİLİ TAVSİYELER:

5326 sayılı Kabahatler Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine göre; dilencilik, gürültü, rahatsız etme, işgal, çevreyi kirletme, afiş asma kabahatlerine müdahale etmek ve yasal işlem tesis etmek Belediye zabıtasının görevidir. 2918 sayılı karayolları Trafik Kanunu’na göre kaldırma araç park etmek yasak olup, polis, jandarma ve belediye zabıtasının müdahale etme ve işlem tesis etme görevi vardır.

 

Belediyelerin çoğunda zabıta hizmetlerinin yasak savma kabilinden yürütüldüğü, etliye – sütlüye pek dokunulmadığı bir vakıadır. Ekmek, simit, pasta vb üreten fırınların, lokanta, kafe, market, kasap, pazar vb yiyecek içecek yerlerinin yeterince denetlenmediği; çevreyi kirletme, afiş asma, gürültü, rahatsız etme olaylarına müdahale edilmediği; sokak satıcısı / işportacı ve dilencilere pek müdahale edilmediği; kaldırımların esnaf ve/veya araç işgali altında olduğu; kaçak inşaat denetimi yapılmadığı; tüm bu konularda ancak şikayet üzerine “lütfen” işlem yürütüldüğü gözlenmektedir.

 

Unutulmamalıdır ki! Belediye zabıtasının görevi, beldede kamu düzenini sağlamak, orada yaşayan insanların sağlığını, huzur ve mutluluğunu temin etmektir. İnsan sağlığı, huzur ve mutluluğu asıldır. Hiçbir şey ama hiç bir şey insandan, onun sağlığı, huzuru ve mutluluğundan daha önemli olmamalıdır.

 

· Ekmek, simit, pasta vb üreten fırınların, lokanta, kafe, market, kasap, pazar vb yiyecek içecek yerlerin sürekli yeterince denetlenmesi ve uygunsuzluk halinde işlem tesisi,

· Çevreyi kirletme, afiş asma, gürültü, rahatsız etme olaylarına müdahale edilmesi ve işelm tesisi,

· Sokak satıcısı / işportacı ve dilencilerle sürekli müdahale edilmesi / engellenmesi ve işlem tesisi,

· Esnafın kaldırma eşya / araç park etmesinin engellenmesi ve işlem tesisi,

· Esnafın işyeri önündeki yollar üzerine park etmeyi engelleyecek tabela ve manialar koymasının engellenmesi ve işlem tesisi,

· Sürekli denetimlerle, kaçak inşaatlara müdahale edilmesi ve işlem tesisi,

Yerinde olur.

 

İTFAİYE İLE İLGİLİ TAVSİYELER:

Yangın insan can, mal emniyetini tehdit eder, kamu düzenini bozar. İtfaiye teşkilatı yangın söndürmekle, sel, deprem vb afetlerde kurtarma ile görevlidir. Kimi zaman itfaiye teşkilatının yetersiz kaldığı, komşu il ve ilçelerden takviye alındığı bir vakıadır (ki bu durumda müdahale gecikmekte, can ve mal kaybı riski artmaktadır).

Unutulmamalıdır ki! Can ve mal emniyetini sağlamak zaruridir.

· İtfaiye teşkilatı personel sayı ve eğitimi, araç, gereç yönünden güçlendirilmesi

Yerinde olur.

 

CENAZE VE MEZARLIKLAR İLE İLGİLİ TAVSİYELER:

Belediyelerde cenaze ve mezarlık hizmetlerine önem verildiği ancak bazı aksaklıkların yaşandığı bir vakıadır.

· Cenaze personel, araç ve malzemesinin sayı ve kalite olarak yeterli hale getirilmesi,

· Mezarlıklarda çevre düzeni, bakım ve koruma konularına gereken önemin verilmesi

Yerinde olur.

 

ÖNEMLİ BİR TAVSİYE: ŞEHİR MÜZESİ:

Her İl ve ilçelerimizin tarihi, coğrafyası, etnografyası, sosyo-kültürel durumu ile ilgili araştırma yapmak isteyen araştırmacılara cevap verebilecek Şehir Müzesi oluşturulmalı; bilgi, belge, kitap, doküman ve film vb yazılı ve görsel materyal buralarda muhafaza edilmelidir. İlerleyen dönemde bütün şehir müzeleri merkezi bir ağ ile birbirine bağlanmalıdır.

 

SONUÇ

Yerel yönetim kuruluşlarının amaçları doğrultusunda faaliyet gösterebilmeleri için; Belediye başkanı, belediye meclis üyesi, il genel meclisi üyesi, muhtarlar, muhtar azaları ve tüm seçmenlerin

yerel yönetim kuruluşlarının; kuruluşu, organları, yönetimi, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları konusunda bilgi sahibi olması gerekir.

Hak, yetki ve sorumluluğunu bilen insanlardan oluşan toplumlar geleceğe daha güvenle bakabilirler.

Yerel seçimlerden sonra mahallinde başkan ve meclis üyelerine uzmanlar tarafından gerekli teorik ve uygulamalı eğitimin verilmesi yararlı olacaktır.

“Yeni Türkiye” ve “Yeni Medeniyet” yerel yönetimler ve seçmenlerin işbirliği ile hayata geçirilebilecektir.

Yerel seçimlerin devletimiz ve milletimiz için hayırlı olmasını Allah’tan dilerim.

Selam, Sevgi ve Dua ile





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
YUKARI